СОҲАИ НАФТУ ГАЗ, ҶУЗЪИ МУҲИМИ МАҶМААИ СӮЗИШВОРӢ-ЭНЕРГЕТИКӢ МЕБОШАД!
ЭМОМАЛӢ РАҲМОН
Ҳануз соли 1963 ихтисоси геология, ҷустуҷӯ ва иктишофи конҳои нафту газ бо номи геологияи нафту газ ташкил шуда буд. Ҷалби мутахассисони ҷавон ба корҳои таълиму тарбия ва илм низ маҳз, аз он солҳо оғоз ёфт.Вале дар даврони Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон ба кишвар боз имкониятҳои бештар фароҳам оварда шуд, ки рушди иқтисод ва соҳаҳои стратегиро ба сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ бардорад. Яке аз самтҳои афзалиятноки рушди иқтисод ва саноати кишвар ин соҳаи нафту газ ва истихроҷи конҳои канданиҳои фоиданок мебошад. Дар ин раванд, ихтисоси «Геология, ҷустуҷӯ ва иктишофи конҳои нафт ва газ» нақши калидиро мебозад, зеро маҳз омода кардани кадрҳои баландихтисос барои соҳаи геология ва истихроҷи захираҳои конҳои канданиҳои фоиданок, бахусус нафту газ, яке аз шартҳои асосии рушди устувори кишвар мебошад.Ҳадафи асосии таҳсил дар ихтисос омода кардани мутахассисоне мебошад, ки донишҳои назариявии мукаммал дошта, ҳамзамон малакаи амалӣ ва қобилияти фаъолияти мустақил дар соҳаҳои гуногуни геология, ҷустуҷӯ ва истихроҷи конҳои канданиҳои фоиданок, аз ҷумла нафту газ дошта бошанд. Ин ихтисос имкон медиҳад, ки хатмкунандагон ҳамчун муҳандис-геолог дар сохторҳои давлатӣ, ширкатҳои хусусӣ ва муассисоти академӣ ва байналмилалӣ фаъолият намоянд.Самтҳои асосии таҳсил ва омӯзиш дар ихтисос:
1. Маъданшиносӣ ва геологияи истихроҷи конҳои канданиҳои фоиданок — омӯзиши таркиби ҷинсҳои кӯҳи, сохтори тектоникӣ, морфология ва хусусиятҳои минералогӣ.
2. Ҷустуҷӯ ва иктишофи конҳои нафт ва газ — усулҳои кашф, ҷустуҷӯ ва иктишофи конҳо, арзёбӣ ва мониторинги онҳо, таҳлили геокимиёвӣ ва геофизикӣ.
3. Малакаи амалӣ ва тадқиқотӣ — кор бо таҷҳизотҳои замонавӣ, харитасозии геологӣ, омӯзиши намунаҳои ҷинсҳои кӯҳӣ ва минералҳо.
4. Муҳандисии геологӣ ва идоракунии лоиҳаҳо — роҳбарӣ ва нақшакашӣ барои лоиҳаҳои истихроҷ ва таҳқиқоти конҳои канданиҳои фоиданок.
Дар баробари ин, хатмкунандагон малакаи кор дар шароити гуногун ва муҳити академӣ ва истеҳсолиро низ соҳиб мешаванд, ки ин самт ба онҳо имкон медиҳад дар соҳаи геология ва саноати истихроҷи нафту газ кору фаъолият намоянд.Дар даврони Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон, самаранокии ихтисос дар чанд ҷанба зоҳир мешавад:
1.Технологияи муосир ва таҷҳизотҳои пешрафта – хатмкунандагони ихтисоси мазкур ҳангоми таҳсил малакаи кор бо таҷҳизоти геофизикӣ, геокимиёвӣ ва аксбардории геологии ва ғайраҳо аз бар кардаанд. Ин имкон медиҳад, ки конҳои нафт ва газ бо самаранокӣ кашф ва истифода шаванд. Илова бар ин, донишҳои омӯхташуда ба таҳлили маълумоти геологӣ ва баҳогузории захираҳои конҳои канданиҳои фоиданоки кишвар мусоидат мекунанд.
2.Малакаи тадқиқотӣ ва амалии мутахассисон – мутахассисони ихтисос на танҳо донишҳои назарияви доранд, балки қобилияти амалӣ дар шароити воқеии истеҳсолотро низ соҳибанд. Онҳо метавонанд дар таҳқиқ, мониторинг ва идоракунии конҳои нафт ва газ фаъолият намуда, қарорҳои дуруст ва самаранок қабул кунанд.
3.Рушди соҳаи истихроҷ ва саноат – хатмкунандагони ихтисос дар ташкилотҳои давлатӣ ва хусусӣ, аз ҷумла Саридораи Геологияи назди Ҳукумати ҶТ, КВД «Нафту газ» ва ширкатҳои байналмилалӣ, мисли «Газпром Нефт», фаъолият намуда, ба рушди устувори соҳаи нафту газ саҳм мегузоранд. Бо иштироки онҳо, ҷустуҷӯ ва истихроҷи конҳои канданиҳои фоиданоки мавҷуда самаранок ва бо истифода аз усулҳои муосир самаранок ба роҳ монда мешавад.
4.Истифодабарии оқилонаи захираҳои зеризаминӣ – мутахассисон бо донишҳои аз худ карда метавонанд захираҳои нафту газ ва конҳои канданиҳои фоиданокро пурра таҳқиқ намоянд, баҳогузорӣ ва истифодаи оқилонаи онҳоро таъмин намоянд. Ин омил ба рушди устувори иқтисод ва таъмини амнияти энергетикӣ мусоидат мекунад.
Нақши ихтисоси «Геология, ҷустуҷӯ ва иктишофи конҳои нафт ва газ» дар даврони истиқлолият на танҳо омода кардани кадрҳои баландихтисосро таъмин мекунад, балки ба рушди стратегӣ ва иқтисодии кишвар низ таъсири бевосита дорад. Мутахассисон метавонанд лоиҳаҳои нави ҷустуҷӯ ва истихроҷи конҳоро роҳандозӣ намуда, сатҳи рушди соҳаи нафту газро ба сатҳи байналмилалӣ расонанд.Илова бар ин, хатмкунандагон метавонанд дар рушди илми геология ва тадқиқоти академӣ низ фаъолият кунанд, ки ин ба баланд бардоштани сатҳи технологӣ ва иттилоотӣ дар соҳаи истихроҷи нафту газ мусоидат менамояд.
Натиҷаҳои фаъолияти мутахассисони ин ихтисос дар шароити истиқлолият ба рушди иқтисоди миллӣ, истифодаи оқилонаи захираҳои энергетикӣ ва таҳкими инфрасохтори саноатии кишвар мусоидат мекунанд.Ихтисоси «Геология, ҷустуҷӯ ва иктишофи конҳои нафт ва газ» дар даврони истиқлолият ҳамчун воситаи стратеги барои омода кардани кадрҳои баландихтисос ва рушди соҳаи нафту газ ва саноат нақши калидӣ дорад. Ҳатмкунандагон бо дониш ва малакаи худ метавонанд дар ҳама ҷанбаҳои геология ва истихроҷи конҳои канданиҳо фоиданок фаъолият намуда, рушди иқтисоди миллӣ ва таъмин намудани истифодабарии оқилонаи захираҳои зеризаминӣ ва энергетикиро дар кишвар таъмин намоянд.
Хулоса, ихтисоси «Геология, ҷустуҷӯ ва иктишофи конҳои нафт ва газ» мутахассисонеро омода мекунад, ки дар сатҳи академӣ ва амалӣ қобилият доранд ва дар ҳама ҷанбаҳои геология, аз омӯзиши ҷинсҳои кӯҳӣ то кашф ва истихроҷи конҳои нафту газ фаъолият намоянд. Ин ихтисос барои рушди иқтисодиёти кишвар, таъмин намудани истифодабарии оқилонаи захираҳои конҳои канданиҳои фоиданоки зеризаминӣ ва рушди соҳаи нафт ва газ нақши муҳим дорад.
Мудири кафедраи геология ва иктишофи ККФ-и факултети геологияи ДМТ, дотсент Ғарибмаҳмадова Светлана Назримамадовна
